Шудың құлаққа әсері

Әлемнің дыбыстық бейнесі – біздің дүниетанымымыздың ажырамас бөлігі, адамның қоршаған ортаға бағдарлануының негіздерінің бірі. Бірақ барлық дыбыстар бірдей жақсы емес. Қазіргі әлемде біз көбінесе шу деп атауға болатын қолайсыз, тым қатты және тітіркендіргіш дыбыстардың әсеріне ұшыраймыз. Тым қатты, ұзаққа созылған шу есту қабілетіне теріс әсер етеді және есту анализаторының жүйесінде өзгеріс тудыруы мүмкін. Алайда, қандай жиілік пен қаттылықтағы дыбыстарды шу деп санауға болатындығын нақты анықтау мүмкін емес: әр адамның дыбыстарға сезімталдық деңгейі жеке. Әдетте шу ыңғайсыздық тудыратын кез келген дыбыс деп аталады.

Шудың қолайсыз деңгейі қазіргі қалалардың тұрғындары үшін өмірдің әдеттегі бөлігі болып табылады. Бүгін, егер біз дыбысты естімейтін сияқты болып көрінсек те, біз әлі де тыныштықта қалмаймыз. Бізді жол қозғалысы, тұрмыстық техника және т.б. тудыратын фондық шу сүйемелдейді. Экология шуды қоршаған ортаны ластаудың бір түрі ретінде қарастырады. Фондық шудың үнемі болуы есту анализаторына теріс әсер етеді, өйткені кез-келген басқа орган сияқты, үздіксіз жұмыс жағдайында ол «тозады». Есту қабілетінің өткірлігі неғұрлым тез көміскеленсе, қоршаған ортадағы шу деңгейі соғұрлым жоғары болады.

Одан да маңызды мәселе – шуылдың жоғары деңгейі. Бірақ қандай шуды зиянды деп атауға болады? Тыңдаушыға ыңғайсыздық тудыратын және құлақтың физикалық ауырсынуын тудыратын кез-келген шу сөзсіз зиянды. Есту анализаторына зақым келтірмеу үшін Сіз ең сау дыбыстық ортаға ұмтылуыңыз керек, мүмкін болса, жағымсыз немесе ауыр есту сезімдерін тудыруы мүмкін барлық нәрселерден аулақ болуыңыз керек. Егер Сізге жоғары шу жағдайында жұмыс істеуге тура келсе, естуді қорғау құралдарын – арнайы құлақ тығындарын пайдалану қажет. Көптеген елдерде жұмыс орнындағы шудың шекті деңгейі заңмен 85 дБ шегінде белгіленген. Бұл сегіз сағаттық үздіксіз әсер ету кезінде есту қабілетіне зиян тигізбейтін ең жоғары рұқсат етілген шу деңгейі деп саналады.

Әрине, шудың рұқсат етілген деңгейі әр түрлі болуы мүмкін: әр түрлі адамдар дыбыстардың қаттылығын әртүрлі қабылдайды. Бірақ кез келген жағдайда есту денсаулығын сақтау үшін шу деңгейі жоғары жерлерден аулақ болу керек. Біріншіден, оларға құлақты тітіркендіретін дыбыстарды естуге болатын орындар кіреді: бұл өндірістік аймақтар; ауыр техника жұмыс істейтін орындар; құрылыс жұмыстары жүргізілетін учаскелер. Дегенмен, сіз жиі жағымды болып көрінетін дыбыстар да қауіпті шу болуы мүмкін екенін білуіңіз керек. Әнгіме концерттерде немесе түнгі клубтарда тым қатты музыка туралы. Бұл жерлерде дыбыс деңгейі көбінесе рұқсат етілген деңгейден едәуір асады. Мұндай жағдайларда қажетсіз шуды болдырмау үшін қауіпсіздік құлаққаптарын қолданған дұрыс.

Құлаққап арқылы қатты музыка тыңдау да есту үшін үлкен қауіп төндіреді. Бұл жағдайда кәдімгі MP3-плеер мұндай зиянсыз құрылғы болмауы мүмкін: оны үнемі пайдалану есту қабілетінің жоғалуына әкелуі мүмкін.

Есту қабілеті бұзылған адамдар үшін шулы ортада болу ерекше қиындықтармен байланысты. Олардың арасында әңгімелесушінің сөзін қабылдау және дыбыс бағытын анықтау бар. Шу неғұрлым көп болса, мәселе соғұрлым күшейе түседі: дыбыс ағынын қабылдау маңызды дыбыстарды қажетсіз дыбыстардан ажырату міндетімен қиындайды. Сондықтан, есту аппаратын таңдаған және сатып алған кезде, шуды басу функциясының болуына ерекше назар аудару керек. Дегенмен, соңғы буынның барлық дерлік құрылғылары заманауи сүзгі жүйелерімен жабдықталған. Олардың «ақылдылығының» арқасында олар қажетсіз шуды жояды және, мысалы, адамның сөйлеуін, яғни пайдаланушының қалыпты жұмыс істеуі үшін қажет нәрсені күшейтеді. Бұл оларды барлық дыбыстарды бірдей дәрежеде күшейтетін ескі модельдерден ерекшелендіреді.